Sud Bosne i Hercegovine je, nakon održane sjednice vijeća Apelacionog odjeljenja na kojoj je razmotrena žalba Tužilaštva BiH, te odgovori na žalbu, donijelo drugostepenu presudu kojom se odbija kao neosnovana žalba Tužilaštva, te se potvrđuje prvostepena presuda od 18. jula 2007. godine.

Prvostepenom presudom Momčilo Mandić je oslobođen optužbi da je počinio krivična djela ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 173. stav 1. tačke c) i e) i zločini protiv čovječnosti iz člana 172. stav 1. tačka h) u vezi sa tačkama a), e), f), i) i k), sve u vezi sa članom 180. stav 1. i 2. Krivičnog zakona BiH (KZ BiH).

Protiv prvostepene presude žalbu je izjavio tužilac Tužilaštva BiH i to zbog bitnih povreda odredaba krivičnog postupka i pogrešno i nepotpuno utvrđenog činjeničnog stanja, te odluke o krivično-pravnoj sankciji.

Branioci optuženog i optuženi lično, dostavili su odgovore na žalbu u kojima su u cijelosti osporili navode iz iste, te predložili Apelacionom vijeću da istu odbije kao neosnovanu i u cijelosti potvrdi prvostepenu presudu.

Apelaciono vijeće u svojoj odluci, vezano za optužbu  da je  Mandić odgovoran po individualnoj i komandnoj odgovornosti, za krivično djelo ratni zločin protiv civilnog stanovništva iz člana 173. stav 1. tačke c) i e), navodi da je prvostepeni sud pravilno zaključio da oružani incident u Školskom centru Vraca  ne ispunjava uslove oružanog sukoba propisane članom 1. stav 1. Dodatnog protokola II Ženevskih konvencija, te da se izvan razumne sumnje ne može zaključiti da je u Centar Vraca optuženi došao u svojstvu  zamjenika ministra za unutrašnje poslove Srpske Republike BiH, dakle kao lice koje je imalo naredbodavnu ulogu nad policijskim snagama.

U svojoj odluci, a vezano za individualnu i komandnu odgovornost za krivično djelo zločini protiv čovječnosti iz člana 172. stav 1. tačka h) u vezi sa tačkama a), e), f), i) i k),  Krivičnog zakona BiH,   Apelaciono vijeće je, između ostalog, navelo da je prvostepeni sud pravilno utvrdio da nije dokazana odgovornost optuženog za događaje u KPZ Foča, Butmir i Planjina kuća, za period kada je optužani vršio funkciju ministra pravde u Vladi Srpske Republike BiH.

Apelaciono vijeće ukazuje da je važno  i neophodno napraviti razliku između grupa ljudi ili različitih lanaca komandovanja u situacijama kada se aktivnosti tih grupa ili lanaca komandovanja preklapaju djelimično, ali ne u cjelosti.  Stoga se može izvući zaključak da su u svim slučajevima, kao dokaz odgovornosti nadređenog, potrebni uvjerljivi dokazi stvarnog vršenja komandovanja ili kontrole nad grupom podređenih koji se mogu identifikovati. A ti podređeni moraju biti lica koja su počinila zločine koji predstavljaju osnovu optužbe. 

Polazeći od rezultata izvedenih dokaza i jasnih stanovišta međunarodne krivično-pravne prakse iz domena komandne odgovornosti, i po mišljenju Apelacionog vijeća, sasvim je logičan zaključak prvostepenog suda da Ministarstvo pravosuđa i uprave Srpske Republike Bosne i Hercegovine nije izričito iskazivalo ingerenciju nad zarobljenim licima, te da stoga ne postoji ni pouzdan zaključak o tome da je optuženi Momčilo Mandić, ili de iure ili de facto, kao ministar pravde, imao efektivnu kontrolu nad događajima i radnjama vezanim za hapšenje, zatvaranje, tretman zatvorenika, njihovo odvođenje ili otpuštanje, a koji su bili  izvan dijela kazneno-popravnih zavoda nad kojim je po zakonu upravljalo Ministarstvo za pravosuđe i upravu, na čijem čelu je bio optuženi.

Presuda